Wiesław Juszczak „Poeta i Mit”

Wiesław Juszczak „Poeta i Mit”


Recenzował: Damian Drabik

„Poeta i Mit” profesora Wiesława Juszczaka, znakomitego filozofa i historyka sztuki, to krótka, lecz wspaniała książka o poszukiwaniu przedwiecznej treści – śladu bóstw kreujących świat sprzed czasów ludzkiej świadomości, kultury i cywilizacji – oraz odnajdywaniu cienia tej mityczności we współczesnym świecie. Nawiązując do twórczości wybitnych prozaików i poetów, takich jak Blake, Faulkner czy Eliot, filmowców pokroju Herzoga, i wreszcie wdając się w dialog z Eliadem czy Lévy-Bruhlem, Juszczak stara się odnaleźć najgłębszą istotę życia, sens egzystencji, w micie, poezji, muzyce i szeroko pojętym artyzmie.

Aby tego dokonać, autor cofa się do samych początków, do prawdziwego serca mitu, jako czasu bezrefleksyjnej koegzystencji z bóstwami i powstającym światem, do czasu sprzed powstania mitologii, która stanowi narrację wynikającą z zaistnienia świadomości i wpływu kultury, do czasu, o którym mitologia opowiada. Cząstki tej zmierzchłości można odnaleźć dziś tylko w miejscach niedotkniętych ludzkim rozumem i jego działalnością, w istniejących od zarania dziejów skałach, lasach, jaskiniach, których człowiek był kiedyś częścią. W najczystszej nieświadomości małego dziecka, które patrzy na otaczającą go naturę, bez próby jej przetworzenia w jakąkolwiek myśl. Wreszcie w sztuce tych najwybitniejszych, którzy pod wpływem natchnienia niejako otwierają okno do przedwieczności i powtarzają mityczny akt stworzenia. Według Juszczaka bowiem artysta nie jest „twórcą”, lecz „odtwarzającym”.

Juszczak zabiera czytelników do obszarów, w których sacrum miesza się z profanum. Zaglądamy do wnętrza paleolitycznych jaskiń pokrytych malowidłami stanowiącymi najczystszą poezję, oddającą ludzkie przeżycia. Autor rusza z nami w podróż po bezkresnych australijskich plenerach, obrazując życie tamtejszych autochtonów, a w ich działaniach, rytuałach, zwyczajach odnajduje skrawki mitu. Wreszcie pozwala nam usłyszeć płynącą przez świat muzykę, pieśń dobiegającą z przeszłości, będącą wynikiem naturalnego porządku świata.

Autor składa tutaj myśli i twierdzenia swoich poprzedników, którzy w swojej twórczości próbowali zbadać istotę mitu. Opierając się na ich osiągnięciach i zestawiając je ze sobą, a samemu sięgając jeszcze dalej, Juszczak próbuje wydobyć esencję mitu i dotknąć samego sedna ludzkiej duszy. Rezultatem jest wciągająca, piękna opowieść o odkrywaniu najważniejszych duchowych treści. „Poeta i Mit” pozwoli wam, choćby w najmniejszym stopniu, zmienić spojrzenie na otaczający was świat oraz doszukiwać się w twórczości największych artystów czegoś więcej niż tylko narracji. Warto sięgnąć po tę skromną książkę, szczególnie że pomimo naukowego stylu, Juszczak potrafi opowiadać stosunkowo prostym i plastycznym językiem.

Korekta: Grzegorz Hammer

poeta i mit okładka

  • Seria wydawnicza: Tropiki
  • Autor okładki: Agnieszka Pasierska/Pracownia Papierówka
  • Liczba stron: 96
  • Wydanie: 1
  • Okładka: miękka, foliowana, ze skrzydełkami
  • ISBN: 978-83-7536-783-6
Loading Facebook Comments ...
Zostaw odpowiedź

Facebook

%d bloggers like this: