„Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce” red. M. P. Pręgowski i J. Włodarczyk

„Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce” red. M. P. Pręgowski i J. Włodarczyk


Recenzowała: Lucyna Markowska

Na samym wstępie, po raz kolejny, gratulacje dla wydawnictwa Katedra za to, że zdecydowali na udostępnienie szerszemu gronu odbiorców książki poruszającej tak nowatorskie zagadnienie, jakim są relacje człowieka i psa. Chociaż badania na ten temat dynamicznie rozwijają się na świecie, w Polsce można bez trudu zauważyć – nie tylko w tej dziedzinie, niestety – brak fachowej literatury. Sięgając zatem po tytuł „Pies też człowiek?”, dostajemy pozycję ciekawą, obejmującą szerokie spektrum dziedzin (do pracy nad książką zaproszono bowiem magistrów i doktorów filologii, filozofii czy pedagogiki) i poruszającą bogatą problematykę. Nie jest to jednakże książka bez wad, co można po części zrzucić na karby jej innowacyjności, choć jak pokaże poniższa recenzja, nie unikniono również innych błędów.

Zacznijmy od spisu treści. Przyznam szczerze, że na pierwszy rzut oko zdziwiło mnie, iż na dziewięć tekstów tworzących książkę, pięć z nich należy do jej redaktorów. (W „sprawiedliwym” podziale po trzy na głowę – bo jeden wspólny.) Trochę to nieeleganckie, by w zbiorowej publikacji naukowej zamieszczać w większości swoje teksty. Trudno bowiem mi uwierzyć, że nie dało się do współpracy zaprosić specjalistów z pokrewnych dziedzin. Czy też że brakowało w Polsce innych autorytetów, którzy mieliby w tym temacie cokolwiek do powiedzenia. Może nie bez przyczyny jeden z najsłabszych artykułów w książce jest właśnie autorstwa jej redaktora? Zawsze można było nadmiarowe teksty przeznaczyć do skompletowania drugiego tomu… Ale zostawmy już to.

Po moim pierwszym zdziwieniu nadszedł moment miłego rozczarowania. Bo publikacja, chociaż bardzo nierówna, zawiera naprawdę dające do myślenia artykuły. Na szczególne wyróżnienie (i aby zachęcić czytelników) wspomnę zwłaszcza o trzech z nich:

Pierwszy należy do J. Włodarczyk (też redaktorki) i nosi tytuł „Strefy kontaktu, strefy władzy. Feministyczna analiza relacji kobiet i psów w sportach kynalogicznych w Polsce” – porusza bardzo ciekawe zagadnienia z zakresu kształtowania się trendów funkcjonujących w całym środowisku (a dokładniej: w Ameryce i Europie). Autorka sporo uwagi poświęca przyczynom dysproporcji w uczestnictwu kobiet i mężczyzn w psich dyscyplinach sportowych, zainteresowaniu Polaków popularną ostatnio dziedziną agility, a także różniącej płcie potrzebie rywalizacji.

Kolejnym ciekawym rozdziałem jest tekst poświęcony kynofobii – oparty na doświadczeniach w leczeniu dzieci – autorstwa A. Wojtków. To już naprawdę rzetelne studium traktujące o przyczynach i radzeniu sobie z zaburzeniami lękowymi, które może być pomocne nie tylko dla właścicieli czworonogów, ale – przede wszystkim – ludzi borykających się tym problemem na co dzień, za sprawą zaprezentowanego przez autorkę etapowego programu terapii.

Wreszcie, „W drodze do wzajemnego zrozumienia, szacunku i zaufania…” A. Orłowskiej pozwala poznać wszelakie zagadnienia z zakresu szkolenia psów od strony historycznej. Od bardzo radyklanej formy teorii dominacji, po jej łagodniejsze odmiany, popularyzacje „klikera”, na metodach pozytywnego szkolenia kończąc. Jeśli zatem ktoś chciałby się dowiedzieć, jak w Polsce kształtowały się i na czym wzorowały kadry behawiorystów – tutaj znajdzie kompletne informacje. A wszystko opisane przystępnie i z odczuwalnym znawstwem tematu. Ani przez moment nie wątpimy w kompetencje autorek.

I tym sposobem czas na najsłabszy teksty, któremu, niestety, trzeba zarzucić zatarcie naukowego obiektywizmu. Mowa o „Głęboka gra? O wystawach psów rasowych w Polsce” M. Dąbrowskiej. Całość zaczyna się obiecująco: od przedstawienia historii wystaw w Polsce z czasów najdawniejszych. Potem autorka skupia się na pokazaniu jak najbardziej przepotworzonego obrazu środowiska. „Wystawy psów rasowych są bardzo popularne wśród kobiet i gejów” – pisze autorka i pojęcia nie mam, na czym opiera ten wniosek, bo o źródle, badaniach statystycznych czy jakichkolwiek innych można zapomnieć. Dalej wywód obraca się już tylko wokół korupcji, kumoterstwa, znajomości, oszustw, uprzedmiotowiania zwierząt, itd. (Oczywiście, za granicą jest lepiej i sprawiedliwiej. Ale w Polsce, ho ho! Piekło na ziemi. Wszędzie spiski.). Wspomnę jeszcze tylko, że na wystawach psów byłam w życiu dwa razy (zawsze jako widz, więc nie mam interesu, by kogokolwiek bronić), ale nawet mi trudno było nie odczuć bijącej z całego artykułu frustracji. A publikacja naukowa to chyba nie miejsce na dawanie upustu żalom i rozgoryczeniu?

I teraz wyraźny komunikat: pomimo kilku budzących zastrzeżenia rozdziałów, publikacja „Pies też człowiek?” jest książką, którą mogę ocenić tylko jednoznacznie pozytywnie. Serdeczne podziękowania dla autorów, którzy postanowili przedstawić polskiemu odbiorcy, często niedostępne (z powodu bariery językowej) teorie naukowe, ale również trendy rozwijające się w świecie „psiarzy”. Dla wszystkich osób, które chciałby dowiedzieć się nieco więcej, czym jest wspominana teoria dominacji, pozytywne szkolenie, czym pies różni się od wilka, co kryje się pod pojęciem „stada”, „dogtrekking”, „agility” i jak to wszystko funkcjonuje na gruncie polskim: to w zasadzie pozycja obowiązkowa. Ale dająca też sporo satysfakcji: lektura przyjemna, napisana klarownym językiem i pobudzająca do myślenia. Od tematów trudnych, jak żałoba po pupilu, po pozytywne – wspólne ćwiczenia. Gwarantuję, że każdy znajdzie tutaj coś dla siebie oraz będę z niecierpliwością wypatrywać następnych tomów. Oby każdy był coraz lepszy! Zwłaszcza że do tego z pewnością nie raz jeszcze wrócę.

 

Korekta: Katarzyna Tatomir„Pies też człowiek Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce” red. M. P. Pręgowski i J. Włodarczyk

  • Tytuł: „Pies też człowiek? Relacje psów i ludzi we współczesnej Polsce”
  • Autor: red. M. P. Pręgowski i J. Włodarczyk
  • Wydawca: Wydawnictwo Katedra
  • ISBN: 978–83–63434-30-4
  • Liczba stron: 338
  • Format: 121x194
  • Cena: 35 zł
  • Data wydania: 2014
Loading Facebook Comments ...
Zostaw odpowiedź

Facebook

%d bloggers like this: