Philip K. Dick „Wariant drugi”

Philip K. Dick „Wariant drugi”


Recenzował: Damian Drabik

Miłośnicy twórczości Philipa K. Dicka regularnie raczeni są kolejnymi przepięknymi wydaniami twórczości amerykańskiej legendy science fiction, przygotowywanymi przez wydawnictwo Rebis. Tym razem mamy możliwość zapoznać się z drugą, po „Krótkim, szczęśliwym żywocie brązowego Oxforda”, antologią opowiadań Dicka. Na warsztat wzięto 27 utworów z początku kariery twórcy „Ubika”, opublikowanych w latach 1952-1954, przed wydaniem jego debiutanckiej powieści „Oko na niebie”.

Teksty zebrane w „Wariancie drugim” w dużej mierze znamionują zbliżający się kataklizm. Przewijają się przez nie niekończące się obawy. Strach przed III wojną światową, rozwojem technologicznym czy wreszcie przed zatraceniem samoświadomości. Niepokoje te powracają w różnej formie i konwencji, znajdziemy tu bowiem groteskę, opowiadania grozy i – oczywiście – klasyczne utwory science fiction.

Tytułowy „Wariant drugi” przedstawia Ziemię wyniszczoną nuklearną wojną między USA a Związkiem Radzieckim. Amerykańscy naukowcy zaprojektowali roboty, które w dość szybkim czasie pomogły im przechylić szalę zwycięstwa na swoją stronę. Maszyny jednak same zaczęły się reprodukować i udoskonalać, stanowiąc zagrożenie dla obu stron konfliktu i całej ludzkości. Walczący o przetrwanie żołnierze (Amerykanin łączy siły z grupką wrogów) poznali już kilka modeli androidów, lecz nie mają pojęcia, jak wygląda wariant drugi. Wkradające się pomiędzy nich podejrzenia i narastająca paranoja zmuszają ich do podejmowania pochopnych decyzji.

Oprócz tematów i wątków podejmowanych przez Dicka w jego późniejszej twórczości, znajdziemy w tym zbiorze także zalążki klimatu, jakim będzie operował w przyszłości. Jego historie często spowite są w oparach absurdu czy irracjonalności, a nieokreślony lęk towarzyszy nawet lekturze pozornie prostych i zabawnych opowiadań, takich jak „Ciasteczka pani Drew” czy „Za drzwiami”. W pierwszym ekscentryczna sąsiadka wysysa siły z małego łakomczucha, w drugim zaś kukułka z zegara posiada kaprysy i mściwy charakter. Skoro więc takie opowiastki wzbudzają w czytelniku niepokój i niepewność, które później towarzyszyć będą każdej przerzuconej stronie chociażby „Ubika”, to w przypadku poważniejszych prób, takich jak „Progenitura” czy „Miasteczko”, można już mówić o typowym Dickowskim nastroju.

Rzadko zdarza mi się wypowiadać w recenzjach na temat strony wizualnej wydania, ale w przypadku pozycji Rebisu często po prostu nie mogę się oprzeć, by nie wtrącić kilku słów. Wysoka jakość prezentowanych książek to dla poznańskiego wydawnictwa standard. Książki Philipa K. Dicka wyglądają wspaniale. Tradycyjnie opatrzone fantastycznymi ilustracjami Wojciecha Siudmaka wydanie zawiera także przedmowę do amerykańskiej edycji autorstwa Normana Spinrada oraz wstęp Macieja Parowskiego, który analizuje poszczególne utwory Dicka pod kątem ich „filmowości”.

„Wariant drugi” to niewątpliwa gratka dla fanów Dicka. Zebranym tutaj tekstom daleko do jego dojrzałej twórczości, większość z nich to krótkie, czasem ledwo zarysowane opowiastki, ale przewijają się już w nich tematy, jakie twórca będzie podejmował później, od spotkań z obcą rasą, przez kwestię Sztucznej Inteligencji, aż po strach przed komunistami. I chociaż pod kątem konstrukcji fabuły są to w przeważającej mierze teksty „zaledwie” przyzwoite, to niekiedy przebijają się już przez nie geniusz i wizjonerstwo („Kapturnik”, „Prezent dla Pat”). Zebranie ich w jednym miejscu pozwoli nam prześledzić początki literackiej działalności Amerykanina. Dla miłośników prozy Dicka to pozycja obowiązkowa, ale być może także sprawdzi się idealnie dla tych, którzy swoją przygodę z autorem „Człowieka z Wysokiego Zamku” chcieliby dopiero rozpocząć. Te krótkie formy stanowią znakomite wprowadzenie do twórczości Dicka.

Korekta: Katarzyna Tatomirwariant-drugi-qfant

SERIA: s-f
PRZEKŁAD: Janusz Szczepański
OPRAWA: płótnopodobna z obwolutą
ISBN: 978-83-7818-576-5
WYDANIE: 1 (2015)
LICZBA STRON: 616
FORMAT: 150x225

Loading Facebook Comments ...
Zostaw odpowiedź

Facebook

%d bloggers like this: