Kryminalne legendy. Nietykalny Eliot Ness

Kryminalne legendy. Nietykalny Eliot Ness


Autor: Marta Drozdek

Lata dwudzieste minionego wieku, szczególnie czasy prohibicji i słynnych gangsterów, są wyjątkowo klimatycznym okresem dla fanów kryminałów.

Sama mam wyjątkową słabość do tego okresu. Gangsterzy jeżdżący fordami T, uzbrojeni w charakterystyczne Tommy guny. Jednak nie ma przestępczości bez stróżów prawa, wielu z nich również napisało swoje własne legendy, chociaż to właśnie gangsterzy są częściej przedstawiani i niejednokrotnie w roli „romantycznych” bohaterów.

W poprzednich odcinkach przybliżyłam postać Ala Capone, najsłynniejszego gangstera czasów prohibicji, który, o ironio, nie za łamanie prawa został skazany, a za niezapłacone podatki. W dzisiejszym odcinku poznamy człowieka, który doprowadził do jego upadku.

Osoby zafascynowane okresem prohibicji na pewno znają film z Kevinem Costnerem „Nietykalni”. Opowiada on część historii naszego dzisiejszego bohatera – Eliota Nessa – najbardziej znanego w Chicago stróża prawa.

Eliot urodził 19 kwietnia 1903 roku się w Chicago, jako najmłodszy z pięciorga rodzeństwa.

Jego rodzice, Piotr i Emma Ness, byli norweskimi imigrantami. W wieku osiemnastu lat podjął naukę na Uniwersytecie w Chicago na kierunku handlu i prawa, ukończył ją w 1925 roku i ku zmartwieniu rodziców przyjął nisko płatną pracę dla Retail Credit Company, jako śledczy ubezpieczeniowy. Pracował tam dwa lata, potem znalazł nową pracę jako agent specjalny amerykańskiego Departamentu Skarbu oddziału w Chicago. Niedługo potem został przeniesiony do Biura Prohibicji. Miał wtedy zaledwie dwadzieścia cztery lata.

Chicagowskie Biuro Prohibicji obejmowało w tym okresie trzystu agentów i szeroko znane było z korupcji. Wielu agentów bez zbędnych skrupułów brało łapówki od gangsterów za nieinteresowanie się ich działalnością. Ness jednak był nieugięty, zdobył reputację uczciwego i odpornego na zepsucie, szerzące się w Biurze. Za te właśnie zalety został skierowany do utworzenia zespołu, który miał ukrócić szerzącą się w Chicago zbrodnię i królowanie Alphonso Capone.

Reputacja tego włoskiego gangstera, Ala Capone, dotarła nawet do Waszyngtonu, a prezydent Herbert Hoover nie krył swojej wściekłości na doniesienia o łamaniu zakazów handlu alkoholem i uchylaniu się od opodatkowania.

Gangster miał pieniądze, które pozwalały mu na kupno ochrony od polityków, chicagowskiej policji, a nawet agentów rządowych. Ustalenie ludzi powiązanych z Capone było żmudnym zadaniem oraz prowadziło do nieufności wobec najwyższych urzędników państwowych. Prokurator Okręgowy George Emmerson Q. Johnson miał zadanie znalezienia uczciwych ludzi, którzy doprowadzą do klęski Capone. Będąc pod wrażeniem szczerości Nessa, Johnson wezwał go na przesłuchanie do swojego biura. Bezpośrednio po dyskusji Johnson wyznaczył Nessa do przeprowadzenia i nadzorowania tej operacji. Eliot miał dobrać sobie grupę składającą się z nie więcej niż dwunastu mężczyzn. Planem Nessa było uderzyć Capone, tam gdzie go zaboli najbardziej, czyli w jego portfel.

Początkowo drużyna Eliota, prócz niego samego, liczyła dziewięć osób. W skład niej wchodzili:

- Lyle Chapman, były piłkarz Colgate University, taktyk i badacz;
- Barney Cloonan, muskularny, irlandzki agent, znany ze swojej siły;
- Martin J. Lahart, irlandzki bokser oraz entuzjasta sportu;
- Tom Friel, były policjant stanu Pensylwania;
- Bill Gardner, były sportowiec, żołnierz i prawnik, był najstarszym członkiem grupy, miał w tym czasie pięćdziesiąt lat;
- Mike King, pozornie zwyczajny, a jednak niezrównany analityk i taktyk;
- Joe Leeson, kierowca oraz ekspert od obserwacji;
- Paul W. Robsky, ekspert od podsłuchów;
- Samuel M. Seager, były pracownik więzienia Sing Sing.

W późniejszym okresie do grupy dołączyli Jim Seeley, były prywatny detektyw oraz Al „Wallpaper” Wolff, który został przeniesiony do Chicago z Kentucky tuż po masakrze w dzień św. Walentego. Wspomnieć należy również o Franku Basile, byłym skazańcu, którego Ness zreformował, a który zginął w akcji. Basile był przyjacielem Nessa, jego asystentem i kierowcą, był często obecny przy najazdach na browary, choć technicznie nie był agentem.

Kryminalne_legendy_Eliot_Ness_02_qfantZadaniem grupy było niszczenie browarów należących do Capone i zbieranie dowodów na gangstera i jego popleczników, potwierdzających łamanie przez nich prawa federalnego. Poprzez nadzór, anonimowe donosy i podsłuchy odkryli wiele firm, w których działalność Al był zaangażowany. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy funkcjonowania, Ness i jego załoga zajęli dziewiętnaście gorzelni i sześć głównych browarów, co kosztowało Capone około miliona dolarów.

Po tak zmasowanym ataku na swoją działalność, Al wysłał do biura Eliota Nessa jednego ze swoich ludzi. Zaproponował on agentowi dwa tysiące dolarów za powstrzymanie działań przeciwko interesowi Capone oraz obiecał dodatkowe dwa tysiące dolarów za każdy tydzień współpracy. Oburzony Ness wyrzucił z biura gangstera i natychmiast wezwał do siebie prasę. Tego dnia w 1930 roku, Ness poinformował, że ani on, ani żaden z jego ludzi nie jest do kupienia przez Capone, a ich misja nie zostanie powstrzymana.

Grupa Nessa została nazwana „The Untouchables" – Nietykalni, a jeden z reporterów Chicago Tribune przydzielony został do grupy w celu relacjonowania i uwieczniania ich działań. Wiele z takich relacji zostało wykorzystanych podczas kręcenia w 1987 roku filmu The Untouchables z Kevinem Costnerem z roli głównej.

Capone ulepszał środki bezpieczeństwa wokół swoich firm, co utrudnia Nietykalnym atakowanie ich. Agenci i ich otoczenie znajdowali się pod obserwacją gangsterów. Oddział miał telefony na podsłuchu. Ness nawet dostrzegł jednego z ludzi Capone obserwującego dom jego rodziców. Kilkakrotnie próbowano zamachów na życie Eliota, a jego bliski przyjaciel został zamordowany. Jednak agenci nie poddali się i w końcu doprowadzili Capone przed oblicze sprawiedliwości. Jednak mimo heroicznych wysiłków Eliota Nessa, Capone ostatecznie został skazany za oszustwa podatkowe, a nie za łamanie prawa.

Wraz z zakończeniem sprawy Capone "Nietykalni" zostali rozwiązani, a Ness w uznaniu swoich zasług został awansowany na Naczelnego Śledczego chicagowskiego wydziału Biura Prohibicji. Po zniesieniu prohibicji powierzono mu funkcję agenta do spraw podatku od alkoholu w Departamencie Sprawiedliwości w Cincinnati. W grudniu 1935 roku burmistrz Cleveland, Harold Burton, zatrudnił Nessa jako dyrektora ds. bezpieczeństwa. Postawiło go to na czele zarówno policji, jak i straży pożarnej. Miał oczyścić policję z korupcji oraz zmodernizować departament straży pożarnej. Podczas kadencji Nessa, w Cleveland grasował seryjny morderca zwany Mad Butcher z Kingsbury Run. Zamordował i rozczłonkował on co najmniej dwadzieścia osób. Jego działanie wywoływało oburzenie obywateli. Wraz z rosnącą presją Ness postanowił przeprowadzić obławę w rejonie, gdzie zbierali się bezdomni i gdzie jak podejrzewano, ukrywał się morderca. W sprawie było co najmniej dwóch podejrzanych, jednak żadnemu nie udowodniono winy. Według niektórych, nie było jednego seryjnego mordercy a kilku niepowiązanych ze sobą przestępców.

Jednak głównym zadaniem Nesa było oczyszczenie miasta z korupcji i zwiększenia bezpieczeństwa w mieście. W wyniku jego działań, piętnastu urzędników stanęło przed sądem, w tym zastępcy inspektora, dwóch kapitanów, dwóch poruczników i sierżant. Dwustu policjantów natomiast musiało złożyć rezygnację z pracy. Ness doprowadził również do ustanowienia sądu przeznaczonego tylko do rozpatrywania spraw związanych z łamaniem przepisów ruchu drogowego. W tym czasie Cleveland było znane jako drugie miasto w Stanach Zjednoczonych pod względem ilości urazów i zgonów w wyniku wypadków drogowych. Ness wdrożył również proces natychmiastowego badania podejrzanych o spożywanie alkoholu kierowców oraz automatyczne aresztowanie tych nietrzeźwych, a także program kontroli samochodów. Do roku 1938 liczba zgonów spowodowanych wypadkami drogowymi spadła z 250 do średnio 130 rocznie i zmniejszyła się jeszcze bardziej w roku 1939 do 115. Wysiłki Nessa zaowocowały, Cleveland otrzymało tytuł "najbezpieczniejszego miasta w USA" nadany przez Krajową Radę Bezpieczeństwa. Jednak mimo tak oczywistych sukcesów jego kariera załamywała się, nie udało mu się schwytać grasującego w mieście mordercy a jego reputacja szlachetnego człowieka prawa już nie była tak lśniąca. Całkowite poświęcenie się pracy i walce z przestępczością miało również wpływ na jego życie prywatne, w 1938 roku rozwiódł się z pierwsza żoną. Kariera coraz bardziej się staczała, potem dwa kolejne rozwody, wypadek samochodowy i szukanie zapomnienia, jakże paradoksalnie, w alkoholu.

W 1942 roku przeniósł się do Waszyngtonu gdzie kierował walką z prostytucją szerzącą się wokół baz wojskowych, w 1944 roku opuścił stolicę i został przewodniczącym ds. bezpieczeństwa w firmie Diebold w Ohio. W 1947 roku podjął próbę w wyborach na burmistrza Cleveland, niestety nieskuteczną

W 1956 roku, Ness wraz z współautorem Oscarem Fraleyem, ukończył pamiętnik, zatytułowany The Untouchables, opisujący lata walki z Capone w Chicago. Ale nie dożył jego publikacji. Doznał ataku serca i zmarł 7 maja 1957 roku w wieku pięćdziesięciu czterech lat, na miesiąc przed publikacją pamiętnika. Zmarł na granicy zapomnienia i praktycznie niczego nie posiadając.

Gdyby nie Hollywood, historia Eliota Nessa uległaby zapomnieniu, jednak dzięki kinematografii i telewizji został jednym z najbardziej znanych agentów w historii USA.

To dzięki telewizji i filmom żyje jego legenda, chociaż dosyć uboga pod względem liczby publikacji w porównaniu ilością filmów czy książek o gangsterach.

Kryminalne_legendy_Eliot_Ness_03_qfant

Loading Facebook Comments ...
Zostaw odpowiedź

Facebook

%d bloggers like this: